अल्लाहचे कुरआनमध्ये असेच काम तयार करण्याचे आव्हान आहे

बिलाल फिलिप्स यांनी डॉ

कुराण केवळ त्याच्या विषयवस्तूच्या सादरीकरणाच्या पद्धतीमुळेच अद्वितीय नाही, तर ते स्वतः एक चमत्कार असल्यामुळेही अद्वितीय आहे. “चमत्कार” या शब्दाचा अर्थ म्हणजे एक अशी अलौकिक किंवा असाधारण घटना, जिची मानवाद्वारे पुनरावृत्ती केली जाऊ शकत नाही. असे नोंदवले गेले आहे की, पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी अरबांना कुराणाच्या तोडीची एक साहित्यिक कलाकृती निर्माण करण्याचे आव्हान दिले होते , परंतु त्यांची सुप्रसिद्ध वक्तृत्वकला आणि साहित्यिक शक्ती असूनही ते तसे करू शकले नाहीत. कुराणाची पुनरावृत्ती करण्याचे आव्हान अरब आणि मानवजातीसमोर तीन टप्प्यांत मांडण्यात आले :

---

---

---

1. संपूर्ण कुराण

कुराणमध्ये, अल्लाहने पैगंबर (स.) यांना संपूर्ण सृष्टीला कुराणाच्या दर्जाचे पुस्तक निर्माण करण्याचे आव्हान देण्याची आज्ञा दिली:

सांगा: 'जर सर्व मानवजात आणि जिन्न एकत्र येऊन या कुराणासारखे काहीतरी निर्माण करण्याचा प्रयत्न करतील, तरीही त्यांनी एकमेकांना मदत करण्यासाठी आपली सर्व शक्ती पणाला लावूनही ते तसे काहीही निर्माण करू शकणार नाहीत.' (कुराण १७:८८)

सैतान अविश्वासू व्यक्तीसाठी नियुक्त केला जातो - सुरा झुखरुफ आयत 36, कुराण

2. दहा अध्याय

पुढे, अल्लाहने कुराणच्या दैवी उगमास नाकारणाऱ्यांना त्याच्या दहा अध्यायांचे अनुकरण करण्यास सांगून ते आव्हान वरवर पाहता सोपे केले :

“किंवा ते म्हणतात की त्याने शोध लावला आहे? (त्यांना) सांगा, ‘त्यासारखे दहा अध्याय आणा आणि जर तुम्ही खरे असाल तर देवाशिवाय ज्यांना शक्य असेल त्याला (मदतीसाठी) हाक मारा. (कुराण 11:13) 

3. एक धडा

कुराणच्या सर्वात लहान अध्यायात, अल-कौसरमध्ये , केवळ तीन आयती आहेत, त्याच्याशी जुळणारा एक तरी अध्याय तयार करणे हे अंतिम आव्हान होते.

आणि जर मी माझ्या सेवकावर जे अवतरित केले आहे त्याबद्दल तुम्हा सर्वांना शंका असेल, तर त्यासारखा एक अध्याय आणा आणि जर तुम्ही सत्यवादी असाल तर अल्लाहशिवाय तुमच्या साक्षीदारांना बोलवा. ( कुरआन २:२३ )

ही आव्हाने केवळ पोकळ शब्द नव्हते, ज्यांना खोटे ठरवण्याची कोणालाही पर्वा नव्हती . पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी एकेश्वरवादाचे, सर्व प्रकारच्या मूर्तिपूजेच्या निर्मूलनाचे आणि गुलाम व त्यांच्या मालकांच्या समानतेचे जे आवाहन केले, त्यामुळे सर्वसाधारणपणे मक्का समाजाच्या संपूर्ण सामाजिक-आर्थिक चौकटीला आणि विशेषतः पैगंबर (स.) ज्या सत्ताधारी कुरैशी जमातीतून आले होते, त्यांच्या स्थानाला धोका निर्माण झाला होता. मक्का, जे अरबी द्वीपकल्पाचे व्यापारी केंद्र तसेच आध्यात्मिक केंद्र होते, त्याला इस्लामचा प्रसार थांबवायचा होता . तरीही, ही चळवळ चिरडून टाकण्यासाठी पैगंबरांच्या विरोधकांना फक्त पैगंबर (स.) आणि त्यांचे अनुयायी लोकांना जे अध्याय वाचून दाखवत होते, त्यांपैकीच एक अध्याय तयार करायचा होता. अनेक कुरैशी वक्त्यांनी आणि कवींनी कुराणचे अनुकरण करण्याचा प्रयत्न केला, पण ते अयशस्वी झाले. मग त्यांनी लोकांना इस्लाममध्ये आमंत्रित करणे थांबवण्याच्या बदल्यात पैगंबरांना प्रचंड संपत्ती, त्यांच्यावर राजाचे पद आणि त्यांच्या सर्वात प्रतिष्ठित व सुंदर स्त्रिया देऊ केल्या. त्यांनी त्यांना थांबायला सांगेपर्यंत, त्यांनी 'फुस्सिलात' अध्यायातील पहिल्या तेरा आयतींचे पठण करून प्रतिसाद दिला . [1] कुरैशने इस्लाम स्वीकारलेल्या त्यांच्या गुलामांना आणि नातेवाईकांना पुन्हा मूर्तिपूजेकडे वळवण्याच्या व्यर्थ प्रयत्नात त्यांचा छळ करण्यास सुरुवात केली. नंतर, त्यांनी पैगंबर (स.), त्यांचे अनुयायी आणि त्यांच्या बनू हाशिम वंशाच्या सदस्यांना शरण येण्यास भाग पाडण्याच्या प्रयत्नात त्यांच्याविरुद्ध आर्थिक बहिष्कार आयोजित केला. पण ही योजना देखील अखेरीस अयशस्वी झाली. शेवटी, त्यांनी कुरैशच्या प्रत्येक वंशातील सशस्त्र तरुणांना पाठवून त्यांना त्यांच्या घरी ठार मारण्याचा कट रचला, जेणेकरून त्यांच्या हत्येचा दोष सर्व वंशांवर विभागला जाईल आणि पैगंबरांच्या वंशाला सूड घेणे अशक्य होईल.

धु-एल-जलाली वाल-इक्रम (महान आणि उदारतेचा देव) - अल्लाहचे / देवाचे नाव

इस्लामचा प्रसार

तथापि, अल्लाहने पैगंबर (स.) आणि त्यांच्या अनुयायांना मक्का सोडून पळून जाण्याची आणि उत्तरेकडील यथ्रिब नावाच्या शहरातील जमातींमध्ये उदयास आलेल्या धर्मांतरितांच्या नवीन गटात सामील होण्याची शक्ती दिली. यथ्रिबच्या जमातींमध्ये इस्लामचा वेगाने प्रसार झाला आणि एका वर्षाच्या आत शहरात मुस्लिम बहुसंख्य झाले . त्यानंतर पैगंबर मुहम्मद (स.) यांना शासक बनवण्यात आले आणि शहराचे नाव बदलून मदीना तुन्न-नबी (पैगंबरांचे शहर, अल्लाह त्यांच्यावर कृपा करो) असे ठेवण्यात आले, जे नंतर संक्षिप्त रूपात “मदीना” झाले आणि कधीकधी त्याला अल-मदीना अल-मुनव्वरा असेही संबोधले जाते.

असे सुचवण्यात आले आहे की कुराणची वैशिष्ठ्यता अनन्य असणे आवश्यक नाही, कारण शेक्सपियर, चॉसर किंवा कोणत्याही भाषेतील महान कवींसाठी त्यांच्या समकालीन लोकांपेक्षा वेगळ्या शैलीतील विशिष्ट शैली असतात. तथापि, उदाहरणार्थ, आजच्या काही आघाडीच्या कवीने शेक्सपियरच्या लेखनाचा सखोल अभ्यास करून जुन्या शाईत आणि जुन्या कागदावर शेक्सपियरच्या शैलीत सॉनेट लिहिले असेल, तर शेक्सपियरची हरवलेली कविता शोधून काढल्याचा दावा करा, बारकाईने अभ्यास करूनही साहित्यिक जग कदाचित हा दावा मान्य करेल. त्यामुळे श्रेष्ठ कवींचेही अनुकरण केले जाऊ शकते; त्याची शैली कितीही अनोखी असली, तरी प्रसिद्ध चित्रकारांचे अनुकरण केले जाते. [खरेतर, काही इंग्लिश विद्वान शेक्सपियरला जे काही श्रेय दिले जाते ते त्याच्या समकालीन ख्रिस्तोफर मार्लो यांनी लिहिले आहे असे मानतात.] तथापि, कुराण या पातळीच्या वर आहे, कारण (अयशस्वी) अध्याय तयार करण्याचा प्रयत्न केला गेला आहे. संपूर्ण युगात (अनेक अरब साहित्यिक विद्वानांनी). आणि, आधी सांगितल्याप्रमाणे, कुराणाचे अनुकरण करण्याचे प्रोत्साहन त्याच्या प्रकटीकरणाच्या काळात अधिक तीव्र होते जेव्हा अक्षरशः कौशल्ये इतर कोणत्याही वेळेपेक्षा त्यांच्या शिखरावर होती, तरीही कोणताही यशस्वी प्रयत्न झाला नाही.

---

तळटीपा:

[१] अल-हकीम, अल-बयहाकी, अबू याला आणि इब्न हिशाम यांनी संकलित केले आणि इब्राहिम अल-अली यांनी सहिह अस-सीराह अन-नबावीयाह, पृ.६४ मध्ये हसन घोषित केले.

---

नियमितपणे अधिक मौल्यवान इस्लामिक सामग्री मिळविण्यासाठी, कृपया येथे आमच्या वृत्तपत्राची सदस्यता घ्या

पुढे वाचा:

• येशूने त्याच्या दुसऱ्या येताना क्रॉस तोडल्याबद्दल हदीस
• झिओनिझमचा इतिहास