मुस्लिम महिला आणि घरगुती अत्याचाराची प्रकरणे

न्यूयॉर्क टाइम्समधील एका ताज्या लेखात अमेरिकेतील मुस्लिम भगिनींना भेडसावणाऱ्या कौटुंबिक हिंसाचार आणि इतर सामाजिक समस्यांवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.

मुस्लिम घरांमध्ये घरगुती हिंसाचार

दुर्दैवाने, अशा घरगुती अत्याचाराच्या समस्या मुस्लिम कुटुंबांमध्ये सामान्य आहेत. मुस्लीम महिलांना जगभरात भेडसावणाऱ्या घरगुती समस्यांमध्ये पतींनी त्यांच्या पत्नीला मारणे (गर्भवती असतानाही), वैवाहिक कलहातून होणारी कौटुंबिक हिंसा, आत्महत्या, नैराश्य, अपमान आणि अशा उपचारांमुळे होणारे इतर भावनिक आजार आणि बरेच काही.

---

---

---

काही अंदाजानुसार , अमेरिकेत महिलांच्या हक्कांचे संरक्षण करणारे अनेक कायदे असूनही, घरगुती हिंसाचाराचा अनुभव घेणाऱ्या मुस्लिम महिलांचे प्रमाण अंदाजे २०% आहे (जे बिगर-मुस्लिम कुटुंबांमधील प्रमाणाच्या जवळपास समान आहे). मुस्लिम देशांमध्ये ही आकडेवारी कदाचित अधिक वाईट असेल, परंतु कुटुंब आणि समाजातील इतर सदस्यांकडून होणाऱ्या विरोधाच्या भीतीमुळे अनेक प्रकरणे कधीच उघडकीस येत नाहीत.

वर उल्लेखलेल्या लेखात , अमेरिकेतील इलिनॉय राज्यात असलेल्या “ हमदर्द सेंटर फॉर हेल्थ अँड ह्युमन सर्व्हिसेस ” नावाच्या संस्थेच्या प्रयत्नांवरही प्रकाश टाकण्यात आला आहे , जी महिलांना अशा सामाजिक समस्यांना तोंड देण्यासाठी मदत करत आहे.

घरगुती हिंसाचार इस्लामविरोधी आहे

याला केवळ एक दिवास्वप्न म्हणा, पण जर सर्व मुस्लिम पुरुषांनी इस्लामी शिकवणींचे योग्य पालन केले असते, तर समाजाला अशा केंद्रांची गरज भासली नसती. तथापि, दुर्दैवाने वास्तव आपल्या इच्छांना जुमानत नाही. वाढत्या प्रकरणांमुळे अशा अधिक केंद्रांची गरज आहे आणि अनेक केंद्रे स्थापन केली जात आहेत. उदाहरणार्थ, पूर्वी उल्लेख केलेल्या केंद्राप्रमाणेच, उत्तर अमेरिका आणि युरोपमधील इस्लामी केंद्रांच्या मुस्लिम नेत्यांनी मशिदी आणि इस्लामी केंद्रांमध्ये समुपदेशन केंद्रे स्थापन केली आहेत, जी मुस्लिम महिलांना आवश्यक ती मदत मिळवून देत आहेत.

मुस्लिम म्हणून, असे वृत्तांत वाचून आम्हाला दुःख होते. कारण, आम्हाला ज्ञात असलेल्या इतर कोणत्याही धर्मापेक्षा इस्लाम स्त्रियांना अधिक हक्क देतो. मग असे का आहे की मुस्लिम स्त्रियांना अशा आव्हानांना सामोरे जावे लागते? याहून मोठा प्रश्न हा वाटतो की, काही तथाकथित मुस्लिम पुरुषांचे वर्तन आणि कृती इस्लामच्या मूलभूत शिकवणींशी विसंगत का असतात?

घरगुती हिंसाचार आणि संस्कृती? 

अनेक जण असा युक्तिवाद करतील की अशा दुर्दैवी प्रथांमध्ये संस्कृतीची मोठी भूमिका असते. पण, माझे असे मत आहे की कोणतीही सभ्य संस्कृती आपल्या नागरिकांच्या अशा प्रथांना कधीही परवानगी देणार नाही. कोणत्याही निकषांनुसार अशा प्रथा नैतिकदृष्ट्या योग्य आहेत असा दावा कोण करेल? त्यांना ‘संस्कृती’ असे संबोधताच येणार नाही. संस्कृतीची व्याख्या अशी केली जाते की, “कला, साहित्य, शिष्टाचार आणि विद्वत्तापूर्ण कार्यांमध्ये जे उत्कृष्ट मानले जाते, त्याबद्दलच्या जागरूकतेतून व्यक्ती किंवा समाजात निर्माण होणारा गुण”. इस्लामी संस्कृती

घरगुती हिंसा म्हणजे वाईट वागणूक

बहुतेकदा, अशा समस्यांचा संबंध पिढ्यानपिढ्या पार पडलेल्या वाईट वर्तनाशी असतो. काहींच्या रागावर नियंत्रण ठेवण्यास असमर्थता आणि घटनांवरील त्यांच्या अनियंत्रित प्रतिक्रियांशीही या समस्यांचा संबंध आहे. दुर्दैवाने, यापैकी बरेच लोक सक्रिय "मशिदीत जाणारे" आणि मुस्लिम समस्यांचे समर्थक आहेत, परंतु ते बाहेर जे उपदेश करतात ते त्यांच्या स्वतःच्या घरात पाळत नाहीत. पैगंबर मुहम्मद (स.) यांनी स्त्रियांच्या वागणुकीबद्दल जे सांगितले होते त्या मूलभूत शिकवणी हे पुरुष विसरले आहेत का?

आपण मूळ कारणांवर चर्चा करण्यात आयुष्यभर घालवू शकतो परंतु याहून महत्त्वाचे म्हणजे समस्येचे निराकरण करण्याचे मार्ग शोधणे आवश्यक आहे कारण बर्याच स्त्रिया घरगुती अत्याचाराच्या बळी आहेत आणि त्यांना तात्काळ आराम मिळणे आवश्यक आहे. जर त्या मुस्लिम पुरुषांनी स्त्रियांबद्दल संदेष्ट्याचे म्हणणे ऐकले आणि समजले तरच, त्यापैकी काही खालीलप्रमाणे आहेत:

महिला उपचारांबद्दल प्रेषित मुहम्मदचे म्हणणे "...आणि तुमच्या पत्नीसाठी तुमचे कर्तव्य आणि जबाबदारी आहे." तुमच्या स्त्रियांशी चांगले वागा आणि त्यांच्याशी दयाळूपणे वागा, कारण त्या तुमच्या भागीदार आणि वचनबद्ध मदतनीस आहेत.” "मृदु आणि सौम्य (स्त्रिया) यांच्याशी दयाळू वागा." श्रद्धेतील सर्वात परिपूर्ण विश्वासणारे त्यांच्यापैकी नैतिकतेमध्ये सर्वोत्तम आहेत. आणि त्यांच्यापैकी सर्वोत्कृष्ट ते आहेत जे त्यांच्या पत्नींसाठी चांगले आहेत. (मोस्नाद अहमद आणि अल-तिर्मीझी मध्ये वर्णन) स्त्रीचे चार पात्रतेनुसार लग्न केले जाऊ शकते: एक तिच्या पैशामुळे; दुसरे, तिच्या वंशाच्या खानदानीपणामुळे; तिच्या सौंदर्यामुळे आणखी एक; चौथा, तिच्या सद्गुणामुळे. म्हणून, सद्गुण असलेल्या स्त्रीकडे लक्ष द्या: (हे हदीस स्त्रियांचे सौंदर्य, पैसा आणि वंशावळ यापेक्षा त्यांच्या सद्गुणांवर अधिक जोर देते – आजच्या माध्यमांमध्ये आणि उदयोन्मुख “जागतिक संस्कृती” मध्ये ज्या गोष्टीचा प्रचार केला जातो त्याच्या पूर्णपणे विरुद्ध आहे)

तर मग, अशा घरगुती अत्याचारांना जबाबदार असलेल्या पुरुषांना आणखी कोणत्या पुराव्याची गरज आहे? स्त्रियांचे गुन्हे गंभीर असले तरी, इस्लाम या समस्या हाताळण्यासाठी अधिक सुसंस्कृत दृष्टिकोन प्रदान करतो. दुसरीकडे, अधिक सामान्य प्रकरणांप्रमाणे, जर त्यांची तक्रार त्यांच्या महिला जोडीदारांच्या कठोर शब्दांची आणि वृत्तीची असेल, तर हे लक्षात ठेवा की कठोर वागणुकीच्या परिस्थितीतही दयाळूपणा चमत्कार घडवू शकतो. एक जपानी म्हण आहे: “एक दयाळू शब्द हिवाळ्याचे तीन महिने उबदार करू शकतो.”

कौटुंबिक अत्याचाराच्या सर्व कुटुंबांना (मुस्लिम आणि गैर-मुस्लिम) मदत करण्यासाठी आणखी काय करता येईल असे तुम्हाला वाटते? खाली आपले विचार सामायिक करा!