درس های گرفته شده از داستان حضرت ایوب / ایوب (ع)

حضرت ایوب (علیه السلام) یکی از بندگان مخلص خداوند بود. در داستان او درس‌های زیادی می‌یابیم که می‌توانیم برای ارزیابی رابطه خود با خداوند در آنها تأمل کنیم. این داستان به ویژه باید ما را به این سوال وادارد که آیا تمام اخلاص و عبادت ما برای خداوند به نعمت‌های او بر ما وابسته است؟

---

---

---

داستان زیر توسط ابن کثیر مستند شده است . ( به قصص الانبیاء مراجعه کنید )

حضرت ایوب (ع) بنده‌ای شاکر، توبه‌کار، صبور و شکیبا بود. خداوند متعال در قرآن کریم او را چنین ستایش کرده است:

«به راستی! ما او را شکیبا یافتیم. چه بنده‌ی خوبی! بی‌شک او بسیار توبه‌کار بود.» ( صاد : ۴۴)

برای دریافت محتوای اسلامی ارزشمندتر به طور منظم، لطفاً در خبرنامه ما در اینجا مشترک شوید

ابن کثیر روایت می‌کند که روزی ابلیس ( شیطان ) شنید که فرشته‌ای ایوب (ع) را نزد فرشتگان دیگر ستایش می‌کند، از شخصیت والا، صبر و یاد خدا او تمجید می‌کند و او را «بهترین مخلوق روی زمین امروز و الگویی عالی برای عبادت‌کنندگان خدا» توصیف می‌کند. فرشته همچنین افزود که خداوند به او عمر طولانی و ثروت فراوان عطا کرده است، اما او هرگز متکبر یا خودخواه نبود. خانواده، خدمتکاران، نیازمندان و فقرا، همه در ثروت او سهیم بودند. او بردگان را می‌خرید تا آزادشان کند و به کسانی که از او صدقه می‌گرفتند، این حس را می‌داد که گویی به او لطف می‌کنند.

ابلیس با شنیدن این سخنان، آزرده خاطر شد و نقشه کشید تا ایوب (ع) را وسوسه کند و او را به کفر بکشاند . ابتدا سعی کرد با زمزمه کردن درباره خوبی‌های زندگی، ایوب را از نماز منصرف کند ، اما ایوب به عنوان یک مؤمن واقعی، اجازه نداد افکار شیطانی او را وسوسه کند. سپس ابلیس سعی کرد انگیزه‌های پنهانی را به تسبیح مداوم او نسبت دهد و عبادت خود را ناشی از حرص و طمع برای حفظ ثروتش جلوه دهد. ابلیس به خدا گفت: «اگر او را از ثروتش محروم کنی، خواهی دید که دیگر نام تو را نخواهد برد و نمازش قطع خواهد شد.»

خداوند به ابلیس فرمود که ایوب (ع) یکی از خالص‌ترین بندگان اوست که عبادتش از قلبش سرچشمه می‌گیرد و هیچ ارتباطی با مواهب مادی و الطاف الهی ندارد. برای اثبات عمق اخلاص و صبر این بنده‌اش، خداوند به ابلیس اجازه داد تا هر کاری که می‌خواهد با اموال ایوب (ع) انجام دهد .

ابلیس با خوشحالی یاران خود را جمع کرد و به نابودی چهارپایان و خدمتکاران و مزارع ایوب (ع) پرداخت و او را از تمام دارایی هایش محروم کرد. سپس در کسوت پیرمردی دانا به او نزدیک شد و گفت:

«تمام ثروتت از دست رفته است. بعضی‌ها می‌گویند به این دلیل است که تو بیش از حد صدقه داده‌ای و وقتت را با دعاهای مداومت به درگاه خدا تلف می‌کنی. بعضی دیگر می‌گویند که خدا این بلا را سرت آورده تا دشمنانت را خوشحال کنی. اگر خدا می‌توانست جلوی ضرر را بگیرد، از ثروتت محافظت می‌کرد.»

ایوب (ع) با استواری بر ایمانش گفت: آنچه خداوند از من گرفته از آن اوست. مدتی فقط متولی آن بودم. به هر که بخواهد می دهد و از هر که بخواهد دریغ می کند» و برای پروردگارش سجده کرد.

ابلیس که از شکست خود ناامید شده بود، بار دیگر خداوند را خطاب کرد:

«من تمام دارایی ایوب (ع) را از او سلب کردم، اما او همچنان سپاسگزار توست. با این حال، او فقط ناامیدی خود را پنهان می کند، زیرا او در کنار فرزندان بسیار خود ذخیره بزرگی دارد. آزمون واقعی والدین از طریق فرزندان اوست. سپس خواهی دید که ایوب چگونه تو را رد می کند.»

خداوند بار دیگر به ابلیس اختیار داد، اما به او هشدار داد که نه از ایمان ایوب به پروردگارش می کاهد و نه از صبرش.

ابلیس یاران خود را جمع کرد و خانه‌ای را که فرزندان ایوب در آن زندگی می‌کردند، آورد و به هم ریخت و همه را کشت. او در لباس مردی که برای همدردی با او آمده بود، گفت:

شرایطی که فرزندان شما در آن جان باختند غم انگیز بود. بی گمان پروردگارت در برابر تمام نمازهایت به تو پاداش نمی دهد.»

مؤمنِ مؤمنِ خدا ، بار دیگر ابلیس را ناامید کرد و پاسخ داد:

«خداوند گاهی می دهد و گاهی می گیرد. او گاهی از اعمال ما خشنود است و گاهی ناخشنود. چه چیزی برای من مفید باشد و چه مضر، بر اعتقادم ثابت قدم می‌مانم و سپاسگزار خالقم خواهم بود.»

این را گفت و به پروردگارش سجده کرد. ابلیس که بسیار خشمگین شده بود، دوباره از خدا خواست:

ای پروردگار من، ایوب (ع) مال و ثروتش از بین رفته و فرزندانش مرده‌اند، اما او هنوز سالم است و تا زمانی که سلامت باشد، به امید بازیابی ثروت و فرزندان بیشتر، تو را عبادت خواهد کرد. مرا بر بدن او مسلط کن تا آن را ضعیف کنم. او قطعاً از عبادت تو دست خواهد کشید و نافرمانی خواهد کرد.

خداوند سومین خواسته ابلیس را اجابت کرد، اما شرطی برایش قرار داد:

من تو را بر جسم او مسلط می‌کنم، اما نه بر روح ، عقل یا قلبش، زیرا در این مکان‌ها علم من و دین من قرار دارد.

ابلیس با این قدرت جدید، بدن ایوب (ع) را به بیماری مبتلا کرد و آن را به پوست و استخوانی تبدیل نمود. او درد شدیدی را تحمل می‌کرد، اما در ایمان قوی ماند و با صبر و شکیبایی تمام رنج‌ها را بدون شکایت تحمل کرد. او با امید به رحمت خدا ، نه ناامید شد و نه به دیگران روی آورد. با اینکه همه فرزندانش را از دست داده بود و از ثروتش محروم شده بود و از نظر جسمی رنج می‌برد، همچنان روز و شب به تسبیح خداوند متعال ادامه می‌داد. بیماری او مدت زیادی ادامه داشت. دوستانش احساس انزجار می‌کردند و بستگان نزدیکش او را ترک می‌کردند. تنها همراه و تسلی‌دهنده او در طول سال‌های متمادی رنج، همسر مهربان و دلسوزش بود.

ابلیس مستاصل شد. او با یاران خود مشورت کرد، اما آنها از او پرسیدند:

چگونه است که زیرکی تو بر ایوب (علیه السلام) کارساز نیست، ولی تو موفق شدی که آدم پدر انسان را از بهشت ​​گمراه کنی؟

ابلیس به صورت مردی نزد همسر ایوب (ع) رفت. "شوهرت کجاست؟" اواز او پرسید.

او به شکل تقریباً بی جانی که روی تخت مچاله شده بود اشاره کرد و گفت: "او آنجاست که بین مرگ و زندگی معلق است."

ابلیس روزهایی را که از سلامتی ، ثروت و فرزندان برخوردار بود، به یاد او آورد. خاطره دردناک سال‌ها سختی او را فرا گرفت. او به گریه افتاد و از شوهرش پرسید:

«تا کی قرار است این عذاب پروردگارمان را تحمل کنید؟ آیا ما برای همیشه بدون مال، فرزند یا دوست خواهیم ماند؟ چرا از خدا نمی‌خواهید که این رنج را از شما دور کند؟»

ایوب (ع) آهی کشید و به آرامی گفت:

حتماً ابلیس با تو زمزمه کرده و تو را ناراضی کرده است. به من بگو، چه مدت از سلامتی و ثروت برخوردار بودم؟»

او پاسخ داد: برای هشتاد سال.

سپس پرسید: «چند وقت است که این گونه عذاب می کشم؟»

گفت: هفت سال.

سپس به او گفت: «در آن صورت، شرم دارم که از پروردگارم بخواهم این سختی را برطرف کند ، زیرا بیش از سال‌های سلامتی و فراوانی که از آن برخوردار بودم، رنج نبرده‌ام. به نظر می‌رسد ایمانت ضعیف شده و از سرنوشتی که خداوند مقدر کرده، ناراضی هستی. اگر سلامتی‌ام را بازیابم، قسم می‌خورم که تو را با صد ضربه تنبیه خواهم کرد! از امروز، از دست تو چیزی نخواهم خورد و نخواهم آشامید. مرا به حال خود بگذار و بگذار پروردگارم هر چه می‌خواهد با من بکند.»

در حالی که به شدت گریه می‌کرد، چاره‌ای نداشت، با دلی سنگین رفت. ایوب (ع) در حال ناتوانی نه برای شکایت، بلکه برای طلب رحمت به درگاه خداوند متوسل شد.

«و (یاد کن) ایوب را هنگامی که پروردگارش را ندا داد: «هماناً مصیبت مرا فراگرفته است و تو از همه رحم‌کنندگانی مهربان‌تر». پس دعوت او را اجابت كرديم و اندوهي را كه بر او بود برطرف كرديم و خانواده اش را (از دست داده) و امثال آن را به او بازگردانيديم تا رحمتي از جانب خود و يادآوري براي همه پرستش كنندگان ما باشد. (الانبیاء 21:83-84).

خداوند متعال در قرآن کریم در ادامه می‌فرماید :

«و بنده ما ایوب را یاد کن، هنگامی که پروردگارش را خواند که شیطان مرا به رنج و عذاب مبتلا کرده است!» (خداوند به او فرمود): «با پایت به زمین بزن، این چشمه آبی برای شستشو و نوشیدنی خنک و گوارا است.» و خانواده‌اش را به او بخشیدیم و مانند آنها را به او بخشیدیم، تا رحمتی از جانب ما و تذکری برای خردمندان باشد.» (ص/۴۱-۴۳)

ایوب (ع) از دستور خداوند اطاعت کرد و تقریباً بلافاصله سلامتی‌اش را بازیافت. در همین حال، همسر وفادارش که دیگر نمی‌توانست جدایی از شوهرش را تحمل کند، برای طلب بخشش و خدمت به او بازگشت. وقتی وارد خانه شد، از تغییر ناگهانی که دید، شگفت‌زده شد. ایوب (ع) سلامتی خود را بازیافته بود! او را در آغوش گرفت و از خداوند به خاطر رحمتش سپاسگزاری کرد .

کتاب بیماری جن و انسان را از اینجا دانلود کنید

ایوب (ع) اکنون نگران سوگندی بود که خورده بود اگر سلامتی خود را بازیابد، او را با صد ضربه تنبیه کند. او نمی‌خواست به او آسیبی برساند، اما نمی‌توانست عهد خود را با خدا بشکند . بنابراین، خداوند با حکمت و رحمت خود به یاری بنده‌ی مؤمنش آمد و به او فرمود:

«و دسته‌ای از علف‌های نازک را در دست بگیر و با آن (زنت) بزن و سوگند خود را نشکن» (صادق 38:44).

خداوند مهربان، بندگان مؤمن و سپاسگزار خود را اینگونه پاداش می‌دهد.

منبع: ابن کثیر

( برای دریافت بیش از ۱۰۰ دعای پرطرفدار از قرآن و حدیث اینجا کلیک کنید )

این داستان باید به ما یادآوری کند که هرگز نباید عبادت و اخلاص خود را نسبت به خداوند منوط به نعمت‌های دریافتی خود کنیم. خداوند ما را از راه‌های مختلف آزمایش می‌کند و بنابراین باید دائماً در عبادت او ثابت قدم باشیم.

برای دریافت محتوای اسلامی ارزشمندتر به طور منظم، لطفاً در خبرنامه ما در اینجا مشترک شوید